Centuria pospolita
działki szczecin Roślina zwykle jednoroczna, o wysokości 10-50 cm, z przyziemną rozetką liści jajowatych lub owalnych, długości do 5 centymetrów. Liście łodygowe węższe i ostre, podłużnie jajowate do jajowato-lancetowatych, przeważnie 5-nerwowe. Łodyga prosto wzniesiona, dopiero w górze rozgałęziona z kwiatostanem typu podbaldach. Kwiaty różowoczerwone, prawie siedzące, korona 5-krotna, rurka korony do 1,5 cm długości, po rozkwitnięciu dłuższa od kielicha. Siedlisko: Murawy suche i półsuche, łąki, zarośla, brzegi lasu, polanki, suche zbocza; chętnie na glebach piaszczystych; do wysokości 1400 m n.p.m. Rozmieszczenie: Prawie cała Europa, na północy do południowej Skandynawii; w Polsce pospolita na całym obszarze. Okres kwitnienia: Od lipca do września. Uwagi ogólne: W średniowieczu sądzono, że chroni przed demonami i czarownicami. Substancje zawarte w roślinie: Gorycz erytrocentauryna (we wszystkich częściach rośliny, szczególnie w łodydze), gencjanina, gencjopikryna i inne gorycze; olejki eteryczne, cukier. Zastosowanie i działanie: Wewnętrznie: Tonicum amarum (patrz arcydzięgiel str. 174) przy braku apetytu, dolegliwościach żołądka (niedokwasowość); środek wspomagający przy leczeniu wątroby i dróg żółciowych oraz przy cukrzycy (Diabetes mellitus); działa mobilizująco na mechanizmy obronne organizmu (leukocytoza), dlatego przez Sebastiana Kneippa był podawany przy gorączkach i chorobach infekcyjnych. Zewnętrznie: środek na ra-j ny. crm
